مىمانند و به كتاب خدا و امر او و سنّت پيغمبرشان عمل مىكنند . و چون منقرض شدند ، بعد از ايشان كسانى مىآيند كه بر منبرها نشينند كه قولشان معروف و عملشان منكر است . پس هر گاه شما چنين زمانى را دريابيد بر هر مؤمنى واجب است كه با دست خود با آنها جهاد كند و اگر نتواند با زبان خود و اگر نتواند با دل خود با آنها پيكار كند ، و به غير از اين اسلامى نخواهد بود « . ( 1 ) و امير مؤمنان عليه السّلام فرمود : » هر كه ببيند كه به تجاوز و بدى و فساد عمل مىشود و به كار زشت و منكر دعوت مىشود و با دل خود آن را انكار كند و ناپسند شمرد ، همانا سالم و پاك مىماند ، و هر كه آن را با زبان انكار كند اجر مىبرد و از اوّلى برتر است ، و هر كه با شمشير به انكار آن برخيزد تا كلمهء خدا و الا و كلمهء ستمكاران زبون باشد ، پس اين شخص است كه به هدايت راه يافته و بر طريق حق ايستاده و نور يقين در دلش تابيده است « . ( 2 ) و فرمود : » بعضى اشخاص منكر را با دل و زبان و دست خود انكار مىكنند ، چنين شخصى خصال نيك را به كمال رسانده . و بعضى منكر را با زبان و دل خود انكار مىكنند ، چنين شخصى به دو خصلت خير چنگ زده و يك خصلت را ضايع نموده . و بعضى منكر را با دل انكار مىكنند و انكار آن را با دست و زبان وامىگذارند ، چنين كسى دو خصلت شريفتر را ترك كرده و به يكى تمسّك نموده . و بعضى انكار كار بد را با زبان و دل و دست خود ترك مىكنند ، چنين فردى مرده اى است در ميان زندگان . و همهء اعمال نيك و جهاد در راه خدا نسبت به امر به معروف و نهى از منكر جز پف نمى در جنب درياى پهناور و ژرف نيست ، امر به معروف و نهى از منكر اجل كسى را نزديك نمىكند و روزى را نمىكاهد ، و بهتر از اين سخن عدل [ يا حق ] در پيش حاكم جائر است « . در خبر جابر از امام محمّد باقر عليه السّلام آمده است : « امر به معروف و نهى از منكر طريقهء پيامبران و شيوهء شايستگان است ، فريضهء بزرگى است كه ديگر فرائض

--> ( 1 ) اين سه حديث نبوى را با ( احياء العلوم ) : 2 - 271 ، 272 تصحيح كرديم . . ( 2 ) اين حديث را با » مستدرك « : كتاب امر به معروف ، باب سه ، و با » وسائل « : كتاب امر به معروف ، تصحيح كرديم و همچنين حديث بعد از آن را . .